เพาะเห็ดครบวงจร
เข้าแคมป์เพาะเห็ดครบวงจร (1) 2 วัน 1 คืนที่ “สวนเห็ดจิรวุฒิ”
ปัจจุบันเห็ดโคนญี่ปุ่นหรือเห็ดยานางิ แม้จะปลูกกันอย่างแพร่หลาย เพราะขายได้ราคากว่าเห็ดชนิดอื่นๆ แต่ก็ยังไม่เพียงพอต่อความต้องการ ขณะเดียวกันก็ไม่ใช่เรื่องง่ายหากคิดจะเพาะเห็ดชนิดนี้ในเชิงธุรกิจ เนื่องจากมีกระบวนการ ขั้นตอนที่ยุ่งยากซับซ้อนพอสมควร
“ท่องโลก เกษตร” อาทิตย์นี้จะพาไปตะลุยสวนเห็ดจิรวุฒิสวนเห็ดโคนญี่ปุ่นชื่อดังแห่งเมืองพญาแล โดยเจ้าของคุณจิรวุฒิ อินทรานุกูล หนุ่มใหญ่วัย 40 เศษ เป็นผู้คิดค้นขึ้นมาหลังพยายามเสาะแสวงหาเห็ดพันธุ่ใหม่ๆ จากต่างประเทศมาทดลองปลูก จนในที่สุดก็มาลงเอยที่ “เห็ดยานางิ หรือเห็ดโคนญี่ปุ่น” เนื่องจากเป็นเห็ดที่ปลูกง่าย ขายได้ราคาดี ที่สำคัญมีรสชาติคล้ายกับเห็ดโคนบ้านเรา
จิรวุฒิเล่าว่า เริ่มนำเข้าพันธุ์เห็ดจากต่างประเทศมาเพาะเลี้ยงหลายชนิด แต่มาลงเอยที่เห็ดยานางิ หรือเห็ดโคนญี่ปุ่น ก็เพราะว่าเป็นเห็ดที่ปลูกง่าย เติบโตได้ดีในภูมิอากาศแบบบ้านเรา ส่วนวิธีการเพาะก็เหมือนกับเห็ดทั่วไปที่ใช้โรงเรือนในการเพาะ แต่จะดีกว่าตรงที่ขายได้ราคาและสามารถให้ดอกยาวนานถึง 6-7 เดือน
“ขั้นตอนการเพาะเห็ดโคนญี่ปุ่น เริ่มจากการทำถุงก้อนเชื้อ ด้วยการนำขี้เลี่อยไม้ยางพารามาผสมกับธาติอาหารต่างๆ แล้วคลุกเคล้าให้เข้ากันจนเนียนเป็นเนื้อเดียวกันก่อนแล้วจึงเติมน้ำลงไป จนกระทั่งมีความชื้นพอดี ตรงนี้เป็นหัวใจสำคัญ”
เจ้าของสวนเห็ดจิร วุฒิอธิบายขั้นตอนการเพาะเห็ดต่อว่า เมื่อส่วนผสมต่างๆ และปรับความชื้นให้เหมาะสมแล้วก็นำส่วนผสมขี้เลื่อยบรรจุลงในถุงพลาสติกทน ความร้อนให้บรรจุขี้เลื่อยให้แน่นพอประมาณ ถ้าบรรจุหลวมเกินไปเชื้อจะเดินไปเร็วทำให้อายุก้อนเชื้อจะสั้น แต่ถ้าบรรจุแน่นเกินไปเชื้อเห็ดจะเดินช้าต้องเสียเวลาบ่มก้อนเชื้อนาน จากนั้นให้สวมคอขวดและอุดด้วยจุกประหยัดสำลี จากนั้นนำไปนึ่งในอุณหภูมิ 100 องศาเซลเซียส ระยะเวลา 3 ชั่วโมงเพื่อฆ่าเชื้อปนเปื้อนต่อไป
จิรวุฒิระบุอีกว่า สาเหตุที่ต้องนึ่งถุงก้อนเชื้อก็เพื่อฆ่าเชื้อโรคต่างๆ ที่เป็นศัตรูของเชื้อเห็ดให้หมดไปให้มากที่สุด ถ้าเชื้อโรคศัตรูของเห็ดหลงเหลืออยู่มากแล้วก็จะเป็นตัวแย่งอาหารและทำลาย เชื้อเห็ดและเส้นใยเห็ดจะไม่ได้รับอาหารเต็มที่ จะเป็นต้นเหตุให้เห็ดมีการเจริญเติบโตช้าหรืออาจสร้างความเสียหายจากการปน เปื้อนเชื้อโรคต่างๆ ได้ ดังนั้นการนึ่งฆ่าเชื้อโรคศัตรูเห็ด จึงเป็นอีกหัวใจหนึ่งที่สำคัญ
ส่วนการเตรียมหัวเชื้อเห็ดโคนญี่ปุ่นต้องสังเกตให้ดี เพราะหัวเชื้อที่ดีจะต้องมีเส้นใยเห็ดเจริญเต็มขวด และต้องไม่เป็นเชื้อเห็ดที่แก่เกินไปจนเส้นใยรัดตัวแน่นเป็นสีน้ำตาลหรือดำ และเคาะเชื้อเห็ดให้แตกร่วนก่อนแล้วทิ้งไว้ 1 คืนก่อนเขี่ยเชื้อลงถุงก้อนเชื้อเห็ด
“หัวเชื้อเห็ดที่เปิดขวดแล้วควรใช้ให้หมดในคราวเดียวกัน หากเปิดใช้แล้วยังคงเหลือไม่ควรอย่างยิ่งที่จะมาทำต่อเชื้อในครั้งต่อไป เพราะเชื้อนั้นอาจมีการปนเปื้อนหรือเชื้ออาจจะเสียแล้วก็เป็นได้ ซึ่งเฉลี่ยแล้วหัวเชื้อหนึ่งขวดแบนจะต่อเชื้อได้ประมาณ 30-40 ถุง”
จิรวุฒิย้ำด้วยว่า หลังจากต่อเชื้อเห็ดลงในถุงก้อนเชื้อเห็ดแล้วให้นำถุงก้อนเชื้อไปพักบ่มไว้ ในโรงเรือนประมาณ 40 วัน เมื่อเส้นใยเห็ดเดินเต็มถุงดีแล้วให้สังเกตเส้นใยเห็ดจะรัดตัวและสะสมอาหาร ให้ย้ายก้อนเห็ดไปไว้ในโรงเรือนเปิดดอกทันที จากนั้นรดน้ำให้ชุ่มวันละ 3 เวลา ทำเช่นนี้ไปเรื่อยๆ จนกว่าเห็ดจะออกดอก ส่วนราคาจะอยู่ที่กิโลกรัมละ 80-120 บาท ซึ่งสูงกว่าเห็ดทั่วไป 2-3 เท่าตัว
เห็ดโคนญี่ปุ่นหรือ เห็ดยานางิ (Agrocybe cylindracea Maire) นับเป็นพืชเศรษฐกิจอีกตัวที่กำลังมาแรงในเวลานี้ เนื่องจากเป็นเห็ดที่เพาะง่ายและทำรายได้ดี วันที่ 1-2 พฤศจิกายนนี้โครงการ “คม ชัด ลึก ฝึกอาชีพ” จะพาผู้สนใจเข้าแคมป์เรียนรู้เทคนิคการเพาะเห็ดโคนญี่ปุ่นอย่างครบวงจรที่ “สวนเห็ดจิรวุฒิ” จ.ชัยภูมิ สนใจสอบถามรายละเอียดได้ที่โทร.0-2338-3356-7 (ค่าลงทะเบียน 3,745 บาทต่อคน รับเพียง 40 คนเท่านั้น)
สุรัตน์ อัตตะ
