ข่าวเกษตร

การเพาะเห็ดในโอ่ง กินในครัวเรือน นำร่องที่ยุวเกษตร ร.ร.สกลวิทสุทธิ

เห็ด เป็นอาหารโปรตีนสูง ย่อยง่าย ที่คนส่วนใหญ่นิยมบริโภค เมื่อเพาะให้ผลผลิตเร็ว คือภายใน 2 สัปดาห์ มีวิธีการเพาะหลายวิธี เช่น เพาะแบบกองเตี้ย เพาะแบบกองสูง เพาะในโรงเรือน และการเพาะเห็ดฟางในตะกร้า

ที่ กลุ่มยุวเกษตรกรโรงเรียนสกลวิทสุทธิ อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม ทดลองเพาะเห็ดในโอ่ง เป็นภูมิปัญญาอย่างง่ายๆ ในครัวเรือนทั่วๆ ไป สามารถนำมาเป็นตัวอย่างใช้ได้ จะทำให้มีเห็ดสดๆ ปลอดสารพิษไว้รับประทานในครัวเรือนแทบทุกวัน ลดความยุ่งยากในการเพาะเห็ดในโรงเรือน โอ่งที่ใช้ก็เป็นโอ่งที่แตกหรือร้าวที่ใส่น้ำไม่ได้แล้ว

วิธีการเพาะเห็ดในโอ่ง

วัสดุที่ใช้ในการเพาะเห็ด

1. โอ่งมังกร จำนวน 1 ใบ

2. ก้อนเชื้อเห็ดนางฟ้า จำนวน 20 ก้อน ต่อโอ่ง

3. ซาแรน หรือกระสอบป่าน สำหรับปิดปากโอ่ง จำนวน 1 ผืน

4. ไม้รองพื้น สำหรับวางก้อนเชื้อ จำนวน 2 อัน

5. ทรายรองพื้นโอ่ง

ขั้นตอนการเพาะ

1. หาโอ่งที่ชำรุดหรือไม่ได้ใช้แล้ว

2. นำโอ่งมานอนลง แล้วเอาไม้ไผ่ทำเป็นแผงวางก้อนเชื้อเห็ด ต้องหาสถานที่เหมาะๆ ใต้ร่มไม้หรือที่มีร่มเงา ให้อากาศถ่ายเทได้สะดวกขึ้น

3. นำทรายหยาบวางรองพื้นตามแนวนอนของโอ่ง เพื่อเก็บความชื้น

4. นำก้อนเชื้อเห็ดที่ต้องการเพาะมาเรียงไว้จนเต็ม

5. ควรระมัดระวังในช่วงวันที่ 1-3 ถ้าร้อนเกินไป ให้เปิดกระสอบป่านหรือซาแรน เพื่อระบายความร้อน

6. รดน้ำบนก้อนเชื้อเช้า-กลางวัน-เย็น ถ้าพบว่ากองเห็ดแห้งเกินไปก็ควรเพิ่มความชื้น โดยใช้บัวรดน้ำเป็นฝอยเพียงเบาๆ ให้ชื้น หลังจากเพาะเห็ดประมาณ 1 สัปดาห์ จะเริ่มมีตุ่มดอกเห็ดสีขาวเล็กๆ ในช่วงนี้ต้องงดการให้น้ำโดยตรงกับดอกเห็ด ถ้าดอกเห็ดถูกน้ำในช่วงนี้ดอกเห็ดจะฝ่อและเน่าเสียหาย

7. หลังจากนั้น ประมาณ 7-10 วัน เห็ดจะออกดอกเก็บรับประทานได้ สามารถเก็บดอกเห็ดมารับประทานได้แล้วทุกวัน จนกว่าดอกเห็ดจะหมดไป ใช้เวลาประมาณ 1-3 เดือน

สำหรับการเพาะเห็ดในโอ่ง เป็นการนำเอาของใช้ที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ เป็นแนวทางในการประหยัดต้นทุน และสามารถนำไปเพาะได้ทุกครัวเรือน

การดูแลรักษา

ข้อ ระวัง น้ำที่ใช้รดเห็ดจะต้องเป็นน้ำจืด ไม่มีคลอรีนเจือปน ไม่เป็นน้ำกร่อย น้ำเค็ม ระวังน้ำเค็มไม่สามารถจะใช้รดเห็ดได้ เพราะเห็ดจะไม่ออกดอก

เห็ด แต่ละชนิดต้องการอุณหภูมิที่เหมาะสมในการผลิตดอกเห็ดไม่เหมือนกัน เห็ดนางรม เห็ดเป๋าฮื้อ และเห็ดหูหนู ต้องการอุณหภูมิธรรมดาในช่วงฤดูร้อนหรือฤดูฝน ส่วนเห็ดนางฟ้าและเห็ดหอม ต้องการอุณหภูมิค่อนข้างเย็น ดังนั้น ในการผลิตดอกเห็ดแต่ละฤดูก็ควรมีการจัดการชนิดของเห็ดที่จะผลิตควบคู่ไปด้วย

สำหรับ ผู้สนใจการเพาะเห็ดในโอ่งที่ไม่ต้องใช้โรงเรือนไว้รับประทานเอง สามารถติดต่อสอบถามขอรับข้อมูลได้ที่ สำนักงานเกษตรจังหวัดสมุทรสงคราม โทร. (034) 702-829, (081) 041-8341

ชำนาญ ทองเกียรติกุล

วันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2551 ปีที่ 21 ฉบับที่ 443

เกาะข่าวเกษตรประจำวันอังคารที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2551

จากโครงการนำเข้าปุ๋ยยูเรียของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ หลังจากที่มีการลงนามในสัญญาซื้อขายระหว่างชุมนุมสหกรณ์การเกษตร และบริษัท PETRONAS FERTILIZER (KEDAH) SDN. BHD. ซึ่งรัฐบาลมาเลเซียเป็นเจ้าของ คาดว่าจะสามารถนำเข้าปุ๋ยลอตแรก 10,000 ตัน ในวันที่ 15 พ.ย. โดยทางชุมนุมสหกรณ์ จะสามารถดำเนินการแจกจ่ายผ่านสหกรณ์การเกษตร ตั้งแต่วันที่ 19 พ.ย.นี้เป็นต้นไป ภายใต้การบริหารจัดการของกรมส่งเสริมสหกรณ์ และชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด โดยกำหนดจัดสรรปุ๋ยจำหน่ายให้เกษตรกรไม่เกินรายละ 1 ตัน

สำหรับราคานำเข้าจะอยู่ที่ประมาณ 14,000 บาทต่อตัน เมื่อรวมค่าบรรจุกระสอบ ค่าบริหารจัดการ และค่าขนส่ง 2,500 บาทต่อตัน เมื่อปุ๋ยถึงมือเกษตรกรจะอยู่ที่ราคา 16,500 บาทต่อตัน ซึ่งต่ำกว่าราคาท้องตลาดในปัจจุบัน ไม่น้อยกว่า 7,000 บาทต่อตัน++ ในส่วนของคุณภาพปุ๋ยยูเรียที่จะมีการนำเข้า สมศักดิ์ ปริศนานันทกุล รมว.เกษตรฯ จัดส่งเจ้าหน้าที่ไปตรวจสอบปุ๋ยที่ประเทศมาเลเซียพบว่า คุณภาพปุ๋ยอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน คุณภาพดี ไม่แข็ง และเหมาะสมต่อการเพาะปลูกของไทย

17 พฤศจิกายน มีกิจกรรมรำลึกครบรอบ 9 ปี แห่งการปลูกไม้ยางนาในรั้วนนทรี ณ พื้นที่ระหว่างอาคารสารนิเทศ 50 ปี และคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ม.เกษตรศาสตร์ บางเขน มีบรรยายพิเศษ เรื่อง มิติความสำคัญหลากหลายของไม้วงศ์ยางโดย ฯพณฯ นายอำพล เสนาณรงค์ องคมนตรี บรรยายพิเศษ เรื่อง ไม้ยางนาในทัศนคติและประสบการณ์ของข้าพเจ้าโดย นายชวน หลีกภัย อดีตกรรมการสภา ม.เกษตรศาสตร์

29 พฤศจิกายน สมาคมนักวิจัยและเพาะเห็ดฯ จัดทัวร์ฟาร์มเห็ดเออรินจิเพื่ออุตสาหกรรม ที่ อ.แก่งคอย จ.สระบุรี และฟาร์มมิสเตอร์เห็ด อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา ชมการเพาะเห็ดหัวลิง เห็ดยานางิ เห็ดหลินจือ พร้อมการแปรรูปเห็ดเป็นน้ำพริก การทำปุ๋ยอัดเม็ดจากวัสดุก้อนเห็ด ผู้สนใจติดต่อที่ 0-2579-5581, 0-2579-8558++

ดงข้าว

เข้าแคมป์เพาะเห็ดครบวงจร (จบ) เรียนรู้เทคนิค “โคนญี่ปุ่น-โคนหิมะ”

2 วัน 1 คืนในการเข้าแคมป์เรียนรู้เทคนิคการเพาะเห็ดโคนญี่ปุ่นที่ “สวนเห็ดจิรวุฒิ” อ.เมือง จ.ชัยภูมิ ระหว่างวันที่ 1-2 พฤศจิกายนนี้ ตามโครงการ “คม ชัด ลึก ฝึกอาชีพ สัญจร”

ซึ่งจะจัดขึ้นในลักษณะนี้ ไม่บ่อยนักและครั้งนี้ก็เป็นครั้งแรกในหลักสูตร “เทคนิคการเพาะเห็ดโคนญี่ปุ่น” ที่ยกพลไปเรียนกันถึงฟาร์มเห็ด

ถึงแม้จะมีเวลาน้อยเพียงแค่ 2 วัน แต่ก็คุ้มค่า ซึ่งคุณจิรวุฒิ อินทรานุกูล เจ้าของสวนเห็ดจิรวุฒิยืนยันว่าเรียนจบหลักสูตรสามารถเปิดฟาร์มเห็ดได้เลย เพราะกระบวนการเรียนรู้จะเน้นการเพาะเห็ดแบบครบวงจร มีทั้งภาคทฤษฎีและการฝึกปฏิบัติจริงในทุกขั้นตอน ตลอดจนกวิธีการเก็บเกี่ยว การดูแลรักษาดอกเห็ดให้อยู่ได้นาน ที่สำคัญมีการสอนคำนวณต้นทุนจริงให้ด้วย เหมาะสำหรับผู้ที่ทำในเชิงธุรกิจอุตสาหกรรม

คุณ จิรวุฒิเผยรายละเอียดเกี่ยวกับขั้นตอนการฝึกอบรมว่า หลังรับประทานอาหารเที่ยงเสร็จก็จะเข้าห้องประชุมเพื่อเรียนภาคทฤษฎีการเพาะ เห็ดแบบต่างๆ อย่างครบวงจร ซึ่งขั้นตอนนี้ใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมง จากนั้นก็จะฝึกทำก้อนเชื้อเห็ดใส่ถุง พร้อมส่วนผสมที่ถูกต้องแล้วเช็กเชื้อเห็ดว่าดีหรือไม่ดีอย่างไร แล้วมาดูวิธีคัดเชื้อที่ถูกต้องก่อนจะนำก้อนเชื้อมาเข้าโรงบ่ม

วันรุ่งขึ้นช่วงเช้าหลังรับประทานก็จะเรียนรู้ถึงการต่อเชื้อ เรียนทฤษฎีเกี่ยวกับโรงบ่ม การสร้างโรงเรือนแบบต่างๆ เพื่อลดต้นทุน แล้วมารู้จักวิธีการทำให้เห็ดเปิดดอกเพื่อให้ผลผลิตสูง ตลอดจนเทคนิคการเก็บเกี่ยวเห็ดที่ถูกวิธีและวิธีการเก็บรักษาไว้ให้นานที่ สุด ก่อนถึงมือผู้บริโภค จากนั้นในช่วงบ่ายก็จะออกเดินทางไปดูงานฟาร์มเห็ดโคนญี่ปุ่นของเกษตรกรที่ ประสบความสำเร็จ ก่อนเดินทางกลับกรุงเทพฯ

คุณจิรวุฒิเผยอีกว่า สำหรับการอบรมหลักสูตร “เทคนิคการเพาะเห็ดโคนญี่ปุ่นครบวงจร” ใน “โครงการ คม ชัด ลึก ฝึกอาชีพสัญจร” ครั้งนี้จะมีความพิเศษที่ต่างๆ ไปจากการอบรมที่จัดขึ้นตามปกติ เพราะนอกจากจะเรียนรู้เรื่องเห็ดโคนญี่ปุ่นแล้ว ยังจะได้เรียนรู้เห็ดตัวใหม่ที่ฟาร์มเพิ่งคิดค้นขึ้นมา นั่นก็คือเห็ดโคนหิมะ ซึ่งมีรสชาติ ความกรอบอร่อยดีกว่าโคนญี่ปุ่น ที่สำคัญราคาจะแพงกว่า 10-20 %

“ตอนนี้เรามีเห็ดตัวใหม่ออกมาคือเห็ดโคนหิมะ มีลักษณะคล้ายกับเห็ดโคนญี่ปุ่น แต่จะมีสีขาวทั้งดอกคล้ายหิมะ ขณะนี้ยังไม่มีจำหน่ายในท้องตลาดทั่วไป เพราะอยู่ระหว่างการเตรียมขยายพันธุ์ให้เครือข่ายของเรา ส่วนราคารับซื้อจะอยู่ที่ 140-160 บาทต่อกิโลกรัม ขณะที่เห็ดโคนญี่ปุ่นปัจจุบันจะอยู่ที่ 120-150 บาทต่อกิโลกรัม”

เจ้าของสวนเห็ดจิรวุฒิกล่าวถึงจุดเด่นเห็ดโคนหิมะว่ารสชาติดีกว่าเห็ดโคนญี่ปุ่น เก็บได้ยาวนานกว่า เพราะมีความแข็งแรงมากกว่า ที่สำคัญราคาดีกว่าเห็ดโคนญี่ปุ่นมาก เนื่องจากเป็นเห็ดสายพันธุ์ใหม่ทำให้ตลาดมีความต้องการสูง โดยขณะนี้ฟาร์มสามารถผลิตเห็ดชนิดนี้ได้เพียง 400 กิโลกรัมต่อสัปดาห์เท่านั้น แต่ความต้องการมีเป็นพันกิโลกรัม ซึ่งยังไม่เพียงพอต่อความต้องการของตลาด

“วิธีการเพาะก็เหมือนกับโคน ญี่ปุ่นทุกประการ แต่ปัญหาก็คือจะให้ดอกน้อยมาก ฉะนั้นจะทำอย่างไรที่จะให้โคนหิมะสามารถเปิดดอกให้ได้ในปริมาณมากเท่ากับโคน ญี่ปุ่น ซึ่งเราจะมาเรียนรู้กันในตรงจุดนี้ด้วย” คุณจิรวุฒิกล่าว พร้อมยืนยันว่าสำหรับผู้ที่มีฟาร์มเห็ดหรือประกอบอาชีพเพาะเห็ดอยู่แล้ว แม้จะเป็นเห็ดสายพันธุ์อื่นก็ไม่มีปัญหา เพราะการวิธีการเพาะโคนญี่ปุ่นและโคนหิมะจะใช้วิธีการเดียวกัน จะต่างกันตรงที่เทคนิคการเปิดดอกเท่านั้น ไม่ว่าจะเป็นโรงเรือน การทำก้อนเชื้อ การบ่มและอื่นๆ

“หากผู้ที่มีความรู้เรื่องการเพาะ เห็ดหรือประกอบอาชีพเพาะเห็ดอยู่แล้วก็จะดีหน่อยเพราะมีพื้นฐานอยู่แล้ว เพียงแต่มาเรียนรู้เทคนิคเพิ่มเติม สำหรับคนที่ไม่มีความรู้เรื่องนี้เลยก็ไม่มีปัญหาสามารถเรียนรู้เท่าทันกัน ได้ เพียงแต่ต้องใช้เวลาหน่อย แล้วก็ต้องลงทุนสร้างโรงเรือนด้วยหากคิดจะทำ” เจ้าของสวนเห็ดจิรวุฒิกล่าวทิ้งท้าย

และในวันที่ 1-2 พฤศจิกายนนี้ “คม ชัด ลึก ฝึกอาชีพ สัญจร” จะพาผู้สนใจเข้าแคมป์เรียนรู้เทคนิคการเพาะเห็ดโคนญี่ปุ่นอย่างครบวงจร ที่สวนเห็ดจิรวุฒิ อ.เมือง จ.ชัยภูมิ สนใจสอบถามรายละเอียดและสำรองที่นั่งได้ที่โทร.0-2338 -3356-7(ค่าลงทะเบียน 3,745 บาทต่อท่าน รับเพียง 40 ท่านเท่านั้น)

กำหนดการเดินทาง

เสาร์ที่ 1 พฤศจิกายน 2551

06.00 น. -นัดพบกันที่อาคารเนชั่น

(รับประทานชา กาแฟร้อน พร้อมปาท่องโก๋)

06.30 น. – ออกเดินทางจากกรุงเทพฯ

11.30 น. – ถึงสวนเห็ดจิรวุฒิ จ.ชัยภูมิ

12.00 น. – รับประทานอาหารกลางวัน

13.00 น. – ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับเห็ดโคนญี่ปุ่น

13.30 น. – ทฤษฎีการทำถุงก้อนเห็ด

14.00 น. – ฝึกปฏิบัติการทำถุงก้อนเห็ด

15.00 น. – พักเบรก

15.15 น. – ทฤษฎีการนึ่งฆ่าเชื้อเห็ด

16.00 น. – ฝึกปฏิบัติการนึ่งเชื้อเห็ด

18.30 น. – รับประทานอาหารเย็น

อาทิตย์ที่ 2 พฤศจิกายน 2551

08.30 น. – ลงทะเบียน

09.00 น. – ทฤษฎีการตรวจเชื้อเห็ด และฝึกปฏิบัติการต่อเชื้อเห็ด

10.00 น. – การสร้างโรงบ่มก้อนเชื้อและสร้างโรงเรือนเปิดดอก

10.30 น. – ฝึกเทคนิคคัดเลือกดอกเห็ดเพื่อจำหน่ายและการเก็บรักษาคุณภาพ

11.30 น. – เทคนิคการเก็บรักษาคุณภาพดอกเห็ดก่อนนำสู่ตลาด

12.00 น. – รับประทานอาหารกลางวัน

13.00 น. – ดูงานฟาร์มเห็ดของเกษตรกรที่ประสบความสำเร็จ

14.00 น. – เดินทางกลับกรุงเทพฯ

18.00 น. – ถึงกรุงเทพฯ โดยสวัสดิภาพ

สุรัตน์ อัตตะ