ข่าวเกษตร

ผลิต…ไบโอดีเซลชุมชน ซีพีเอฟนำร่องประหยัดพลังงาน

บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) หรือซีพีเอฟ เป็นหน่วยงานหนึ่งของภาคเอกชนที่นำเอาน้ำมัน ที่ใช้แล้ว ผันเข้าสู่ขบวนการผลิตไบโอดีเซล

ไบโอดีเซล หมายถึง เชื้อเพลิงพลังงานทดแทนจากธรรมชาติ ที่ผลิตได้จากน้ำมันพืช หรือไขมันสัตว์ ทั้งที่ยังใหม่และผ่านการใช้งานแล้ว มาทำปฏิกิริยาทางเคมี (transesterification) กับเมทานอล ด่าง จนเกิดเป็นสารเอสเตอร์ ซึ่งมีคุณสมบัติใกล้เคียงกับน้ำมันดีเซล

นายนพดล ศิริจงดี รองกรรมการผู้จัดการอาวุโสฯ บอกว่า…โรงงานอุตสาหกรรมธุรกิจอาหารแปรรูปเนื้อไก่ (สระบุรี-โคราช) แห่งนี้ผลิตอาหารสำเร็จรูป ด้วยขบวนการที่ถูกสุขลักษณะทันสมัยตามกรรมวิธีต่างๆ ทั้งทอด ย่าง อบ นึ่ง

ซึ่ง จะ มี น้ำมันพืชที่ใช้ผ่านกระบวนการผลิตอาหารแล้ว มีจำนวนมากถึง 100,000 ลิตรต่อเดือน และ เพื่อรักษาระดับมาตรฐานการผลิตอาหารปลอดภัย จึงมีการตรวจสอบคุณภาพ ด้วยการวัดค่าความเป็นกรด (AV:Acid Valud) ถ้าเกินมาตรฐานจะเอาออกจากขบวนการผลิต

ในอดีตที่ผ่านมาก็จะมีกลุ่มพ่อค้ามาประมูลซื้อน้ำมันที่ไม่ใช้แล้ว ซึ่งก็เป็นสิทธิของเขาเมื่อได้สินค้า จะนำไปใช้ประโยชน์อื่นๆต่อไป ทว่าหากนำกลับเข้าสู่กระบวนการผลิตอาหารอีก ก็จะทำให้นโยบายของชาติ ที่ต้องการให้ผู้บริโภคทั้งในและนอกประเทศได้รับอาหารปลอดภัยไม่บรรลุความ สำเร็จ

และเพื่อป้องกันการวนกลับมาใช้ใหม่ที่อาจมีบางส่วนเล็ดลอดออกไป ประกอบกับ นายธนินท์ เจียรวนนท์ ประธานฯ เน้นนโยบายการประหยัดและลดต้นทุนการผลิตให้กับองค์กร

บริษัทกรุงเทพโปรดิ๊วส จำกัด (มหาชน) จึงเริ่มโครงการผลิต “ไบโอดีเซล” ลักษณะ ชุมชนภาคเกษตร ตามระบบในทางเคมีวิศวกรรม แล้วนำมาใช้กับกิจการทั้งขนส่งอาหารไปยังฟาร์มเครือข่าย รถส่งเอกสาร รถยก ฯลฯ ให้เป็นต้นแบบหรือนำร่อง

ซึ่งเดือนหนึ่งสามารถทดแทนการนำเข้าน้ำมันดีเซลได้ประมาณ 35,000 ลิตร เมื่อได้ผลเป็นที่น่าพอใจ ก็จะขยายโครงการไปยังโรงงานที่โคราชและมีนบุรีในอันดับต่อไป

นายกฤษฎา โทษาธรรม ผู้จัดการฝ่ายวิศวกรรมระบบ เผยถึงขบวนการผลิตไบโอดีเซล ที่ได้รับการสนับสนุนข้อมูลจาก กรมพัฒนาพลังงานทดแทน และ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ว่า เริ่มจากนำน้ำมันพืชที่ผ่านการใช้แล้ว มาทำอุณหภูมิใส่สารเคมีคือ เมทานอลและอื่นๆ พออุณหภูมิได้ตามกำหนด จึงโหลดสารเคมีเข้าทำปฏิกิริยาซึ่งใช้เวลา 30 นาที ช่วงนี้น้ำมันพืชจะเปลี่ยนเป็นไบโอดีเซล

จากนั้นนำเข้าสู่ขบวน การแยกกลีเซอรีน ซึ่งใช้ เวลา 2 ชม.นำกลับมาทำปฏิกิริยาอีกรอบ ครั้งนี้ใช้เมทานอลกับด่างทำปฏิกิริยา โดยใช้เวลา 10 นาที ส่งเข้าสู่การแยกกลีเซอรีน เสร็จแล้วเข้าสู่ขบวนการล้างน้ำเพื่อกำจัดสาร 4 รอบ ขั้นตอนนี้จะได้ชั้นไขสบู่และน้ำ นำมาแยกจึงได้ไบโอดีเซลที่ยังคงมีความชื้น จึงต้องใช้ความร้อนที่ 105 ํC ไล่ความชื้น เป็นอันว่า ได้ไบโอดีเซลคุณภาพ ซึ่งได้รับรองมาตรฐาน ไบโอดีเซลชุมชน จากกรมธุรกิจพลังงาน

จากการทดลองใช้ในช่วงระยะเวลาหนึ่ง เมื่อหันมาดีดลูกคิดรางแก้วหักลบแล้ว คุณนพดลแอบกระซิบว่า สามารถประหยัดเม็ดเงินที่ต้องสั่งนำเข้าน้ำมันได้ไม่มากน้อยแค่ 80-90 ล้านบาท /ปีเท่านั้นเอง

โอ้ว…อุแม่เจ้า!…โบนัสปลายปีของพนักงานเริ่มส่งกลิ่นหอมกรุ่นแล้ว.

เพ็ญพิชญา เตียว

รู้มา เล่าไป-ทำไบโอดีเซลใช้เอง

ตอนนี้ราคาผลผลิตปาล์มน้ำมันเหลือลดลงอย่างน่าใจหายเหลือเพียงกิโลกรัมละ 2.60 บาทเท่านั้น ผมจำได้ว่าเมื่อหลายเดือนก่อน ผมไปทำข่าวแถวๆ ภาคใต้ พบว่าโรงงานผลิตไบโอดีเซลหลายแห่งครับที่ต้องปิดตัว เพราะราคาผลปาล์มน้ำมันแพง คือไปแตะที่กิโลกรัมละกว่า 6 บาท ไม่คุ้มต่อการลงทุนที่จะผลิตไบโอดีเซล ทำให้หลายโรงงานปิดตายชั่วคราว บางโรงงานเปลี่ยนแผนใหม่จากเดิมจะผลิตไบโอดีเซลจากน้ำมันปาล์มที่เป็นวัตถุดิบมาเป็นน้ำมันพืชที่ใช้แล้ว

ตอนนี้ราคาปาล์มน้ำมันก็ถูกลงแล้ว ครับ แต่ว่าราคาน้ำมันเชื้อเพลิงก็ลดลงไปเยอะเช่นกัน ผมคิดว่าคงมีหลายโรงงานที่จะผลิตไบโอดีเซล ปัดฝุ่นกันใหม่บ้างแล้ว แต่นั่นเป็นการผลิตในเชิงการค้า

ผมได้อ่านบทความหนึ่ง ซึ่งเป็นโครงการแผนพลังงานชุมชนของกระทรวงพลังงาน เกี่ยวกับการผลิตไบโอดีเซลมาใช้เองครับ เรียกว่า ไบโอดีเซลครัวเรือน สูตรเขย่ามือ (B-Shake) เห็นแล้วน่าสนใจครับ คือต่อไปกระทรวงพลังงานมีแผนที่จะอบรมแก่ผู้นำชุมชนจากทั่วประเทศ เพื่อให้สามารถผลิตไบโอดีเซลอย่างง่ายๆ ที่ว่านี้และนำไปใช้เอง

ดร.วีระวัฒน์ จันทนาคม ผู้เชี่ยวชาญพิเศษด้านการวางแผนระดับประเทศ สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงพลังงาน บอกว่า ปัจจุบันราคาน้ำมันเชื้อเพลิงไม่แน่นอน ดังนั้นเพื่อให้คนไทยในทุกชุมชนทั่วประเทศอยู่รอดได้ จะต้องให้ความสำคัญต่อการพึ่งพาตนเอง โดยเฉพาะด้านพลังงาน กระทรวงพลังงานจะทำการอบรมการผลิตไบโอดีเซลอย่างง่ายที่จะช่วยให้ชาวบ้าน สามารถทำความเข้าใจกระบวนการผลิตได้ และสามารถทำเองใช้เองได้ในชุมชน ถือเป็นการพึ่งพาตนเองในด้านพลังงานโดยไม่ต้องคำนึงถึงปัจจัยราคาน้ำมันจาก ภายนอก

ส่วนการผลิตไบโอดีเซลแบบง่ายๆ ที่ว่านี้ รศ.ประกอบ กิจไชยา อาจารย์จากคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าลาดกระบัง อธิบายว่า ไบโอดีเซลเกิดจากการทำปฏิกิริยาของน้ำมันพืช (น้ำมันปาล์ม น้ำมันสบู่ดำ น้ำมันพืชใช้แล้ว) กับแอลกอฮอล์ โดยใช้โซดาไฟหรือด่างเป็นตัวเร่งปฏิกิริยา ซึ่งการทำ B-Shake สามารถทำได้เพียงแค่มีขวด 1 ใบกับมือสองข้างเท่านั้น

พูดง่ายๆ ว่า เมื่อนำส่วนผสมทั้งหมดใส่ในขวดและใช้แรงเขย่าเพื่อช่วยให้เกิดการทำ ปฏิกิริยา แต่ไบโอดีเซลจะเกิดขึ้นในปริมาณมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับขั้นตอนการเขย่า ถ้าเขย่าแรงและต่อเนื่องจะทำให้น้ำมันพืชทำปฏิกิริยากับแอลกอฮอล์ได้ดีและ เกิดไบโอดีเซลในปริมาณมาก

ข้อดีของการใช้น้ำมันไบโอดีเซลคือ เป็นพลังงานหมุนเวียนที่สังเคราะห์ขึ้นจากพืช จึงช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เป็นสาเหตุของภาวะโลกร้อน อีกทั้งยังเป็นเชื้อเพลิงที่ปลอดสารกำมะถัน ทำให้ไอเสียจากรถยนต์ไม่มีองค์ประกอบของกำมะถันและควันดำน้อยกว่าน้ำมัน ดีเซลปกติด้วยครับ

ชุมชนใดสนใจเข้าร่วมโครงการจัดทำแผนพลังงานชุมชน กับกระทรวงพลังงานในปี 2552 สามารถสมัครได้ที่สำนักงานพลังงานจังหวัด หรือศูนย์ประสานงานกลางการวางแผนพลังงานชุมชน โทร.0-2223-3344 ต่อ 2262-3

ดลมนัส กาเจ