ข่าวเกษตร

ช้องมาลี สวยน่ารัก

ไม้ชนิดนี้พบขึ้นตามธรรมชาติทั่วไปทุกภาคของประเทศไทย โดยจะขึ้นอยู่ในป่าดิบชื้น ป่าดิบเขามากมาย ส่วนใหญ่พบขึ้นเป็นกอตามซอกลานหินกว้างที่มีเศษใบไม้ตายทับถมมากๆ หรือขึ้นอยู่ตามซอกผาบริเวณหน้าผา ตามง่ามต้นไม้ใหญ่ เวลาแตกเป็นกอหลายๆ ต้นจะดูสวยงามน่ารักดี เป็นพืชอยู่ในกลุ่มเดียวกับ ช้องนางคลี่ แต่ขนาดของ “ช้องมาลี” จะเล็กกว่า และที่ถือเป็นเอกลักษณ์ของ “ช้องมาลี” ได้แก่ ต้นจะไม่ห้อยลงเป็นระย้าเหมือนกับ ช้องนางคลี่ คนทั่วไปนิยมเรียกอีกชื่อว่า “ช้องนางแคระ” นิยมปลูกประดับกันแพร่หลายอยู่ในปัจจุบัน

ช้องมาลี หรือ ช้องนางแคระ เป็นพืชจำพวกเฟิร์นอิงอาศัย มีขึ้นทั่วไปในเขตร้อนชื้นและป่าฝน เป็นไม้อยู่ในวงศ์ LYCOPODIALEAE ลำต้นชูตั้งขึ้น สูงเต็มที่ประมาณ 6-7 นิ้วฟุต ลำต้นเมื่อแก่จัด หรือเติบโตเต็มที่มักจะแตกกิ่งแขนงเป็น 2 กิ่งบริเวณปลายลำต้น

ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับถี่รอบลำต้นตั้งแต่โคนต้นจนถึงปลายยอด ใบเป็นรูปรี แกมรูปใบหอก ปลายแหลม โคนสอบติดกับลำต้น เนื้อใบหนาและแข็ง ผิวใบเรียบ เป็นสีเขียวสด ใบมีขนาดเล็ก เวลามีใบดกเรียงกันหนาแน่นทำให้ดูคล้ายหางสิงสวยงามน่ารักมาก ซึ่งไม้ชนิดนี้ไม่มีดอก แต่จะมีใบเกล็ดขนาดเล็กบริเวณปลายยอด และมักมีอับสปอร์ติดอยู่ที่ส่วนโคนด้วย ซึ่งสปอร์ดังกล่าวหล่นหรือถูกลมพัดปลิวไปตกที่ใด เมื่อได้ความชื้นที่พอเหมาะจะสามารถแตกเป็นต้น “ช้องมาลี” หรือ “ช้องนางคลี่แคระ” ขึ้นมาเองตามธรรมชาติได้ ขยายพันธุ์ด้วยการแยกต้นจากกอและเพาะสปอร์

ปัจจุบันต้น “ช้องมาลี” หรือ “ช้องนางคลี่แคระ” มีต้นขายที่ตลาดนัด ไม้ดอกไม้ประดับ สวนจตุจักร ทุกวันพุธ-พฤหัสฯ บริเวณโครงการ 24 แผง “คุณแก้ว-คุณหล้า-คุณนิด” ราคาสอบถามกันเอง การปลูก “ช้องมาลี” เป็นไม้ที่ปลูกเลี้ยงได้ยาก ผู้ปลูกหลายคนเคยปลูกแล้วท้อ แต่ผู้ขายยืนยันว่า “ช้องมาลี” ที่ขายเป็นพันธุ์ที่ปลูกง่าย เนื่องจากมีดินจากแหล่งที่ขึ้นอยู่ติดมากับเหง้าหรือกอด้วย เมื่อผู้ซื้อนำไปปลูกประดับลงกระถางกล้วยไม้ชนิดแขวนให้เอาขุยมะพร้าวแห้ง กับมอสติดกับดินที่มีวางขายทั่วไปคลุกให้เข้ากันจนได้ที่ใส่เพิ่มลงไปอีก หนึ่งส่วน เสร็จแล้วนำกระถางแขวนไปแขวนในที่รำไรมีแสงแดดส่องถึงบ้างเป็นบางเวลา รดนํ้าเช้าเย็น บำรุงปุ๋ยสูตร 16-16-16 หรือปุ๋ยออสโมโคตอย่างสมํ่าเสมอเดือนละครั้ง จะทำให้ “ช้องมาลี” หรือ “ช้องนางคลี่แคระ” แตกต้นเป็นกอเพิ่มขึ้นและมีใบสวยงามครับ.

นายเกษตร

เอื้องสายสี่ดอก สวยแก้หืดได้

กล้วยไม้ หลายชนิดนอกจากจะมีดอกสวยงามแล้ว บางพันธุ์ยังมีสรรพคุณเป็นสมุนไพรชั้นดีอีกด้วย ซึ่ง “เอื้องสายสี่ดอก” ก็จัดอยู่ในกลุ่มดังกล่าวเช่นกัน เคยแนะนำในคอลัมน์ไปแล้ว แต่ยังมีผู้อ่านจำนวนมากให้ลงภาพของดอกให้ชัดเจนอีกซักครั้ง พร้อมข้อมูลด้วย จะได้ซื้อไปปลูกไม่ผิดอีก เพราะเคยซื้อไปปลูกแล้วมีดอกไม่เหมือนกับที่ลงในไทยรัฐ และเป็นจังหวะที่พบว่ามีต้นขายที่ตลาดนัดไม้ดอกไม้ประดับ สวนจตุจักร ทุกวันพุธ-พฤหัสฯ กำลังมีดอกสวยงามมาก จึงถ่ายภาพ นำเรื่องสนองความต้องการของแฟนๆทันที

เอื้องสายสี่ดอก หรือ DENDROBIUM CUMULATUM LINDL. อยู่ในวงศ์ ORCHIDACEAE เป็นกล้วยไม้อิงอาศัยที่มีการเจริญทางด้านข้าง ได้แก่ กล้วยไม้ที่มีเหง้า ส่วนทอดเลื้อยหรือไหล เมื่อต้น

กล้วยไม้เอื้องสายสี่ดอก เจริญเต็มที่แล้วสามารถแตกต้นใหม่ หรือหน่อใหม่จากโคนกอ หรือตามข้อลำต้นได้ มีมากมายหลายสกุล เช่น สกุลหางแมงเงา สกุลสิงโต สกุลน้ำต้น สกุลกะเรกะร่อน สกุลหวาย สกุลเพชรหึง เป็นต้น และ”เอื้องสายสี่ดอก” ก็รวมอยู่ในกลุ่มเจริญทางด้านข้างตามที่กล่าวข้างต้นด้วย ลักษณะลำต้นหรือลำลูกกล้วยเป็น สายยาว ใบเป็นรูปรีแกมรูปขอบขนาน

ดอก ออกเป็นช่อแบบกระจะ มี 2-5 ดอก ต่อช่อ กลีบเลี้ยงและกลีบดอกเป็นรูปไข่กลับ เป็นสีชมพูอมม่วง กลีบปากเป็นสีขาวครีม มีสัน 2 สัน ไม่ชัดเจน ฝาครอบเกสรตัวผู้สีเหลือง ดอกเมื่อบานเต็มที่กว้างประมาณ 1.5 ซม. เวลามีดอกหลายๆช่อและดอกบานพร้อมกันและช่อดอกห้อยลง จะดูเป็นสีชมพูหวานซึ้ง สวยงามน่ารักมาก ดอกออกช่วงระหว่างเดือนพฤษภาคม ต่อเนื่องไปจนถึงเดือนมิถุนายนของทุกปี ขยายพันธุ์ด้วยวิธีแยกเหง้า หรือแยกหน่อ มีชื่อเรียกอีกคือ เทียนทอง เทียนพญาอินทร์ (ภาคเหนือ-ภาคตะวันออก) พบขึ้นตามธรรมชาติมากที่สุดทางภาคเหนือในเขตพื้นที่ จ.เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน ภาคตะวัน ออกที่ตราด ภาคใต้ที่ จ.สุราษฎร์ธานีและพังงา

ปัจจุบัน “เอื้องสายสี่ดอก” มีต้นขาย ที่ตลาดนัดไม้ดอกไม้ ประดับ สวนจตุจักร ทุกวันพุธ-พฤหัสฯ แผง “คุณวิรัช” หน้าธนาคารออมสิน ราคาสอบถามกันเอง นิยมปลูก 2 แบบ คือปลูกลงกระถางกล้วยไม้และปลูกให้ต้นเกาะซากไม้ขนาดใหญ่ หลังปลูกนำไปแขวนในที่แจ้ง มีลมพัดโกรกดี ตลอดวัน รดน้ำเช้าเย็น บำรุงปุ๋ยกล้วยไม้ ละลายน้ำฉีดพ่นสม่ำเสมออาทิตย์ละครั้ง จะทำให้ “เอื้องสายสี่ดอก” มีดอกดก สีสันของดอกเข้มข้นสวยงามเมื่อถึงฤดูกาล

สรรพคุณทางสมุนไพร ใช้ลำต้นครั้งละ 1 ต้น ตัดเป็นท่อน สั้นๆ ต้มกับน้ำจนเดือด ดื่มแทนน้ำชาทั้งวัน เป็นยาแก้หืดหอบดีมากครับ.

นายเกษตร

จังกัต คล้ายขดลวด

ในตลาดนัดไม้ดอกไม้ประดับ สวนจตุจักร ที่เปิดขายเฉพาะไม้ดอกไม้ผลและไม้ยืนต้นเพียงอย่างเดียว ทุกวันพุธ-พฤหัสฯ มักจะมีไม้แปลกๆออกมาวางขายให้พบเห็นอยู่เป็นประจำ อยู่ที่ว่าผู้ซื้อจะชื่นชอบหรือไม่เท่านั้น ซึ่งต้น “จังกัต” เป็นไม้แปลกอีกต้นหนึ่งที่พบวางขายรวมกับไม้อื่นๆ แต่ไม่ได้รับความสนใจเท่าที่ควร เพราะเป็นไม้ไม่มีดอกสวยงาม รูปร่างแปลกหงิกงอ ดูเหมือนขดลวดสีเขียว ประกอบกับผู้ขายไม่ได้เขียนชื่อปักเอาไว้ คนเลยไม่รู้ พอสอบถามจึงทราบชื่อว่า ต้น “จังกัต” มีความสวยงามเฉพาะตัวไม่เหมือนใคร

จังกัต เป็นไม้ในตระกูล กก เป็นไม้น้ำหรือกึ่งไม้น้ำ มีถิ่นกำเนิดจากต่างประเทศ แต่ผู้ขายจำไม่ได้ว่าเป็นประเทศอะไร มีหลากหลายสายพันธุ์ แตกต่างกันที่ขนาดและถิ่นที่พบ ลักษณะเป็นไม้มีเหง้าใต้ดิน ใบ แทงขึ้นจากเหง้า เป็นเส้นกลมเล็กโตเท่าเส้นลวดหรืออาจใหญ่กว่านิดหน่อย สีเขียวสด ไม่มีลำต้นและกิ่งก้านซึ่งใบสามารถยาวได้ถึง 1 ฟุต

เมื่อใบ เริ่มแทงขึ้นจากเหง้าใหม่ๆ จะเริ่มบิดม้วนเป็นเกลียวหรือเหยียดเป็นเส้นตรงพันกันไปมาเป็นกลุ่มไม่เป็น ระเบียบ ดูคล้ายขดลวดสีเขียวสวยงามมาก ใบแก่จัดจะแห้งเป็นสีเหลืองหรือสีน้ำตาล สามารถถอนทิ้งได้ หรือหากใบมีความยาวก็ตัดแต่งได้ จะทำให้ยิ่งแตกใบดกมากขึ้น ส่วนใหญ่นิยมปลูกลงกระถาง ขนาดใหญ่หรือเล็กตามขนาดของกอที่จะปลูก ปลูกในกระถางบัวได้ โดยเอาดินบัวใส่ลงกระถาง 2 ใน 3 ของความสูงขอบกระถาง จากนั้นนำเอา “จัง-กัต” ลงปลูก เทน้ำลงไปให้ท่วมแล้วนำกระถางไปตั้งในที่มีแสงแดดส่องตลอดวัน บำรุงปุ๋ยสูตร 16-16-16 ห่อกระดาษหนังสือพิมพ์ห่อละ 5 เม็ด กดลงดินตามขอบกระถาง 3-5 ห่อ เดือนละครั้ง จะทำให้มีใบโผล่ขึ้นเหนือน้ำบิดเป็นเกลียวคล้ายขดลวดสวยงามมาก

ถ้าปลูกต้นจังกัตลงกระถางธรรมดาใช้เครื่องปลูก คือ ดิน 1 ส่วน กาบมะพร้าวแห้งหั่น 1 ส่วน ปุ๋ยคอก 1 ส่วน คลุกให้เข้ากันจนได้ที่ จากนั้นนำต้น “จังกัต” ลงปลูก นำไปตั้งในที่มีแสงแดดส่องตลอดวัน รดน้ำเช้าเย็น บำรุงปุ๋ยสูตร 16-16-16 เดือนละครั้งสลับกับปุ๋ยออสโมโคตสม่ำเสมอ จะทำให้ “จังกัต” มีใบงดงามเป็นธรรมชาติดีมาก ปัจจุบัน “จังกัต” มีต้นขายที่ ตลาดนัดไม้ดอกไม้ประดับ สวนจตุจักร ทุกวันพุธ-พฤหัสฯ บริเวณโครงการ 2 แผง “ป้าแอ๊ด-คุณขวัญ-คุณแจ๊ค” ราคาสอบถามกันเองครับ.

นายเกษตร

บัวฮัดซัน ดอกใหญ่หอมอ่อน

บัวชนิดนี้ มีถิ่นกำเนิดจาก ประเทศออสเตรเลีย อยู่ในกลุ่มเดียวกับ บัวยักษ์ออสเตรเลีย ซึ่งจะมีด้วยกันหลายสายพันธุ์และหลายสี ส่วนใหญ่ที่เห็นปลูกตามสวนไม้ประดับขนาดใหญ่ทั่วไปมักจะเป็นชนิดที่มีดอก เป็นสีม่วง แต่ที่มีวางขายที่ตลาดนัดไม้ดอกไม้ประดับ สวนจตุจักร ทุกวันพุธ-พฤหัสฯ และกำลังเป็นที่นิยมของผู้ปลูก จะเป็นชนิดที่มีดอกเป็นสีขาว มีความโดดเด่น คือ ขนาดของดอกจะใหญ่มาก และดอกมีกลิ่นหอมอ่อนๆ จึงทำให้เวลามีดอกดูงดงามมาก และมักจะมีตัวผึ้งบินวนเวียนเข้าไปดูดกินน้ำหวานจากดอกตลอดเวลา

บัวฮัดซัน หรือ NYMPHAEA GIGANTEA-HOOKER อยู่ในวงศ์ NYMPHAEACEAE เป็นกลุ่มเดียวกับบัวสายในบ้านเรา แต่ดอกของบัวสายจะเล็กกว่าเยอะ เป็นไม้ล้มลุก มีลำต้นใต้ดินคล้ายหัวเผือก มีหลากหลายสายพันธุ์จะแตกต่างกันที่สีของดอก ขนาดของใบ และขนาดของดอก ใบเป็นใบเดี่ยว ออกสลับถี่ลอยบนผิวน้ำเรียงเป็นวง แผ่นใบรูปค่อนข้างกลม โคนเว้าลึก ส่วนใหญ่ขอบใบจัก มีบางสายพันธุ์ ขอบใบเรียบ ด้านบนเป็นมัน สีเขียวเข้ม หรือสีเขียวอมแดง ด้านล่างสีเขียว หรือสีม่วงแดง มีขนนุ่มและมีเส้นใบนูน ในก้านใบมีน้ำยางใส เมื่อหักดูจะมีใยติดกันยืดและยาวสีขาว

ดอก ออกเป็นดอกเดี่ยวๆบานเหนือน้ำเล็กน้อย มีกลีบเลี้ยง 4 กลีบ เป็นรูปรีแกมรูปไข่ ด้านนอกเป็นสีเขียว มีแนวเส้นของกลีบเด่นชัด ด้านในเป็นสีเดียวกับสีของกลีบดอก กลีบดอกมีจำนวนมาก เรียงซ้อนกันหลายชั้น มีด้วยกันหลายสี เช่น สีขาว สีม่วง และ สีชมพู ดอกเมื่อบานเต็มที่เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 6-7 นิ้วฟุต จึงถูกเรียกอีกชื่อว่า “บัวยักษ์ออสเตรเลีย”

ดอกมีกลิ่นหอมอ่อนๆ มีเกสรตัวผู้จำนวนมากเป็นสีเหลือง ออกเป็นกระจุกที่ใจกลางดอก เวลาดอกบานจึงดูสวยงามอร่ามตาและบริสุทธิ์สดใสมาก “ผล” ค่อนข้างกลม เรียกว่า “โตนด” มีเมล็ดขนาดเล็กจำนวนมาก ดอกออกตลอดปี ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ดและหน่อ ปัจจุบัน “บัวฮัดซัน” หรือ “บัวยักษ์ออสเตรเลีย” มี ขายที่ตลาด นัดไม้ดอก

ไม้ประดับ สวนจตุจักร ทุกวันพุธ-พฤหัสฯ บริเวณโครงการ 2 แผงจำหน่ายไม้น้ำ แผง “คุณเกด” ราคาสอบถามกันเองการปลูก “บัวฮัดซัน” ซึ่งเป็นบัวที่แตกกอใหญ่ ใบใหญ่ จึงใช้พื้นที่ค่อนข้างมาก กินน้ำลึก หากปลูกในกระถางขอบกระถางต้องสูงกว่าปกติและมีขนาดใหญ่ด้วย ใช้ดินบัวรองก้นกระถาง 2 ใน 3 ของความสูงขอบกระถาง จากนั้นนำหน่อลงปลูกนำกระถางไปตั้งที่มีแดดทั้งวัน ใส่น้ำให้เต็ม บำรุงปุ๋ยห่อกระดาษกดลงดินใต้น้ำเดือนละครั้ง จะมีดอกตลอดครับ.

นายเกษตร

จีน่า ตาต้นแตกกิ่งและมีดอก

ลั่นทม พันธุ์นี้กำลังเป็นที่นิยมในหมู่ผู้ปลูกแพร่หลายในเวลานี้ เนื่องจากมีลักษณะพิเศษ คือ บริเวณตาต้นจะมีกิ่งแขนงแตกออกมาอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งปกติแล้วจะไม่ค่อยมีให้พบเห็นนัก และ พอแตกกิ่งแขนงแล้วจะตามด้วยการมีช่อดอกแทงขึ้นมาด้วย จึงเป็นลั่นทมสายพันธุ์ที่แปลกมาก กลีบดอกก็หนาและแข็ง สามารถบานได้นานกว่า 4 เดือน ดอกเป็นช่อขนาดใหญ่ และสีของดอกบางฤดูยังเปลี่ยนสีได้อีกด้วย จึงเป็นที่ต้องการของผู้ปลูกอย่างมากตามที่กล่าวข้างต้น

จีน่า เป็นลั่นทมตัวใหม่เกิดในประเทศไทย อยู่ ในวงศ์ APOCYNACEAE เป็นไม้พุ่มเตี้ย สูงเต็มที่ไม่เกิน 2-3 เมตร ลำต้นเกลี้ยงเป็นมัน สีเทาปนเขียว ส่วนโคนต้นจะใหญ่โดยธรรมชาติ ทุกส่วนของต้นมียางขาว ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเวียนสลับถี่บริเวณปลายกิ่ง ใบเป็นรูปใบหอกหรือใบหอกกลับ ปลายและโคนใบแหลม สีเขียวสด

ดอก ออกเป็นช่อตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง แต่ละช่อประกอบด้วยดอกย่อยไม่น้อยกว่า 70/80 ดอก ลักษณะดอกโคนเชื่อมกันเป็นหลอด ปลายแยกเป็นกลีบดอก 5 กลีบ รูปไข่กลับ ปลายมนกว้าง โคนกลีบดอกสอบเรียว เรียงซ้อนกัน เนื้อกลีบดอกหนาและแข็งมาก ขอบกลีบด้านหนึ่งมักม้วนขึ้น

กลีบดอกเป็น สีแดงอมชมพู มีสีเหลืองส้มแต้มบริเวณโคนกลีบดอก ซึ่งสีของกลีบดอกลั่นทม “จีน่า” จะมีความเป็นพิเศษคือ บางฤดูกลีบดอกสามารถเปลี่ยนสีได้ จากสีแดงอมชมพูเป็นสีแดงเข้ม หรือเกือบดำ หรือเป็นสีชมพูอ่อนๆล้วนๆ ไม่มีสีอื่นเจือปน ดอกเมื่อบานเต็ม ที่เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 6-6.5 ซม. ดอกมีกลิ่นหอมอ่อนๆแบบนุ่มนวล ไม่หอมแรงจัดจ้านเหมือนดอกลั่นทมสายพันธุ์อื่น มีเกสรตัวผู้ 5 อัน เวลามีดอก ดกและดอกบานพร้อมกันทั้งต้น จะดูสวยงามและมีกลิ่นหอมแบบนุ่มนวลเป็นที่ชื่นใจมาก และที่สำคัญดอกของลั่นทม “จีน่า” จะบานได้นาน 4-5 เดือน

เจ้าของผู้ขยายพันธุ์เป็นชาวต่างชาติที่มาตั้งรกรากในประเทศไทยและประกอบอาชีพเพาะ ขยายพันธุ์ไม้ดอกหอมหลากหลายชนิดออกจำหน่าย ได้ ตั้งชื่อลั่นทมชนิดนี้ว่า “จีน่า” และทำกิ่งออกจำหน่ายเมื่อไม่นานมานี้ ดอกออกตลอดปี “ผล” เป็นฝักคู่ รูปยาวรีมีเมล็ดจำนวนมาก ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด ปักชำต้น และเสียบยอดกับตอลั่นทมพื้นเมือง ปัจจุบันลั่นทม “จีน่า” มีต้นขาย ที่ตลาดนัดไม้ดอก ไม้ประดับ สวนจตุจักร ทุกวันพุธ-พฤหัสฯ แผง “คุณ นก” หน้าตึกกองอำนวยการ ราคาสอบถามกันเองครับ.

นายเกษตร