พิชิตปัญหาสัตว์เลี้ยง – โรคคันจากกระต่าย

“โรคคันจากกระต่าย” เป็นโรคที่พบในบรรดาหมู่คนรักกระต่าย เจ้าของหลายรายเกามือ เกาพุง เกาแขน พร้อมรอยด่าง ดวงเป็นวงๆ บนนิ้ว ฯลฯ ขณะพากระต่ายมารับการรักษาอาการคันมีสะเก็ด หรือขนร่วงเป็นวงของกระต่ายที่ตนเลี้ยง ซึ่งจากการตรวจวินิจฉัยก็พบว่าอาการคันของกระต่าย จากโรคผิวหนังท็อปฮิตนี้ดูจะมีสาเหตุมาจาก 2 เรื่อง 1) ติดเชื้อรา 2) ติดเชื้อไร

“เชื้อรา” จำพวก Trichophyton mentagrophytes มักเกิดขึ้นร่วมกับการเลี้ยงที่สกปรก ขาดการดูแล เช่น ในกรงที่อับชื้น โดยมันจะก่อให้เกิดลักษณะโรคคือ ผิวหนังหนาตัวเป็นวงมีการอักเสบเป็นสีแดง อาจมีสะเก็ดขาวๆข้างบน และคัน โดยเริ่มพบบนผิวหนังบริเวณส่วนหัวของกระต่ายก่อน

อีกทั้งยังสามารถแพร่สู่สมาชิกสัตว์เลี้ยงประเภทอื่นๆ ในบ้าน เช่น หนูตะเภา หนูแรท และหนูถีบจักร ฯลฯ หากคุณหมอตรวจพบว่าเป็นเชื้อราชนิดนี้โดยการนำไปเพาะเชื้อและย้อมสีตรวจพบ แล้วก็รักษาได้ไม่ยากด้วยยาทาและยากินพร้อมกับรักษาความสะอาด ส่วนผู้เป็นเจ้าของเมื่อพบแพทย์โรคผิวหนังแล้วก็รักษาให้หายได้ไม่ยากเช่น กันแต่ใช้เวลาเล็กน้อย

“เชื้อไร” จำพวก “ไรหู” หรือ “Psoroptes cuniculi” เจ้าเชื้อนี้บางทีก็เรียกว่า “ขี้เรื้อนในหูกระต่าย” เพราะมักจำเพาะจะขึ้นมากในรูหูกระต่าย ทำให้คันจนหัวสั่นหัวคลอน แต่ไม่มีรายงานว่าติดต่อมาถึงคน ยกเว้น “ไรในผิวหนัง” ที่ทำให้เกิด “ขี้เรื้อนแห้ง” ตามตัวทั่วไป หรือ “Sarcoptes scabiei” หรือ “Notoedres cati” เจ้าตัวนี้แหละครับทำให้กระต่ายขน ร่วงบริเวณจมูก คาง กกหู หัว แก้ม และอาจลามถึงตีนทั้ง 4 มันจะทั้งเกา ทั้งแกะ ทั้งถู จนบางครั้งผิวหนังอักเสบบวมแดง หรือถึงกับเป็นบาดแผลเหวอะหวะ

ส่วนเจ้าของที่ติดเชื้อไปด้วยก็คันไม่เบาเกากันคะเยอเป็นผื่นแดงบนผิวส่วนที่ไปสัมผัสกับบริเวณที่เกิดโรคบนตัวกระต่ายมา เช่น ง่ามนิ้วมือ เชื้อไรเหล่านี้รักษาให้หายได้ไม่ยากนักในกระต่ายและ คนเรา ขอให้วินิจฉัยให้ถูกและยืนยันด้วยการขูดผิวตรงตำแหน่งคันไปส่องกล้อง จุลทรรศน์ก็จะเห็นเจ้าตัวไรต้นเหตุแล้วการรักษาอาจแค่ใช้ยาทาก็เพียงพอแล้ว บ่อยครั้งที่ทายาบนผิวกระต่ายแล้วลูกพี่พลอยหายคันไปด้วย

ฉะนั้น “โรคคันจากกระต่าย” เป็นสิ่งที่ป้องกันได้โดยการเลี้ยงกระต่ายของท่านให้อยู่ในสภาพถูกสุขลักษณะ มีการแปรงขน ทำความสะอาดร่างกายและที่อยู่สม่ำเสมอ อีกทั้งกักกันกระต่ายตัวใหม่ให้ปลอดโรคก่อนนำเข้ามาเลี้ยงรวมกับสมาชิกเดิม รวมถึงการสังเกตอาการคันผิดปกติของกระต่ายแล้วพาไปหาหมอโดยเร็วด้วยครับ แค่นี้ก็แฮปปี้ทั้งกระต่ายและเจ้าของไม่มีคันอีกแล้ว !

ปานเทพ รัตนากร